Sưng lợi có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân như viêm lợi, cao răng, thức ăn mắc kẹt, răng khôn mọc hoặc nhiễm trùng quanh răng. Khi gặp tình trạng này, nhiều người băn khoăn sưng lợi chườm nóng hay lạnh để giảm đau và sưng nhanh hơn. Thực tế, lựa chọn phương pháp chườm phù hợp còn phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ triệu chứng. Chườm lạnh bên ngoài má thường được sử dụng để hỗ trợ giảm sưng, đau trong giai đoạn cấp tính, nhưng không thay thế việc điều trị nguyên nhân. Vậy nên chườm thế nào và khi nào cần đến nha khoa?
Sưng lợi chườm nóng hay lạnh tốt hơn?
Khi lợi bị sưng, lựa chọn chườm nóng hay lạnh phụ thuộc vào nguyên nhân và mức độ triệu chứng. Nếu vùng lợi đang sưng đau cấp tính, đặc biệt có cảm giác căng tức hoặc sưng lan ra má, chườm lạnh bên ngoài má thường là lựa chọn phù hợp hơn để hỗ trợ giảm đau và giảm sưng. Tuy nhiên, chườm chỉ giúp kiểm soát triệu chứng tạm thời, không loại bỏ nguyên nhân như viêm lợi, áp xe răng hay nhiễm trùng.
Khi sưng lợi, chườm lạnh có tác dụng gì?
Chườm lạnh có thể giúp làm dịu cảm giác đau và hạn chế tình trạng sưng, phù nề ở vùng mô mềm xung quanh răng. Nhiệt độ lạnh làm co mạch tạm thời, từ đó có thể góp phần giảm lưu lượng máu đến khu vực đang bị kích ứng và giúp người bệnh cảm thấy dễ chịu hơn. Healthdirect và NHS đều đề cập việc chườm lạnh bên ngoài vùng mặt có thể hỗ trợ giảm đau và sưng trong một số tình huống liên quan đến răng, lợi.
Nếu đang băn khoăn sưng lợi chườm lạnh được không, câu trả lời là có thể, nhưng nên thực hiện đúng cách. Có thể sử dụng túi chườm lạnh hoặc một vài viên đá được bọc trong khăn mỏng, sau đó đặt nhẹ lên vùng má tương ứng với vị trí lợi bị sưng. Không nên đặt đá trực tiếp lên da vì nhiệt độ quá thấp có thể gây tổn thương mô. Quan trọng hơn, không áp đá trực tiếp lên lợi, không ngậm đá hoặc đặt đá lạnh lên vùng nướu đang đau.
Việc chườm cũng không nên kéo dài liên tục. Sau một khoảng thời gian ngắn nên bỏ túi lạnh ra và để vùng da trở lại nhiệt độ bình thường trước khi tiếp tục nếu cần. Nếu cảm giác đau hoặc sưng không giảm, ngược lại ngày càng tăng, người bệnh không nên tiếp tục phụ thuộc vào chườm lạnh mà cần tìm nguyên nhân.
Chườm nóng có phù hợp khi lợi đang sưng?
Chườm nóng có thể tạo cảm giác thư giãn và dễ chịu trong một số trường hợp đau nhức vùng hàm, đặc biệt khi có tình trạng căng cơ. Tuy nhiên, chườm nóng không phải lựa chọn mặc định khi lợi đang sưng, nhất là khi chưa xác định được nguyên nhân. Nhiệt độ cao có thể làm tăng lưu lượng máu tại khu vực được chườm và không phù hợp với một số tình trạng sưng cấp hoặc nhiễm trùng.
Đặc biệt, nếu lợi sưng kèm đau dữ dội, có mủ, sốt, sưng má hoặc mặt, người bệnh không nên tự xử lý bằng nhiệt tại nhà. Những biểu hiện này có thể liên quan đến nhiễm trùng hoặc áp xe răng và cần được nha sĩ kiểm tra để xác định nguyên nhân. Trong trường hợp này, chườm nóng chỉ có thể làm thay đổi cảm giác khó chịu tạm thời chứ không thể loại bỏ ổ nhiễm trùng.
Ngoài ra, nếu sử dụng khăn hoặc túi chườm ấm, cần kiểm soát nhiệt độ để tránh gây bỏng da và không chườm quá lâu. Dù lựa chọn nóng hay lạnh, người bệnh cũng cần nhớ rằng đây chỉ là biện pháp hỗ trợ giảm triệu chứng, không thay thế điều trị nha khoa. Nếu tình trạng sưng kéo dài, tái phát hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, nên đi khám để xác định chính xác nguyên nhân và xử lý từ sớm.
Vì sao lợi bị sưng? 7 nguyên nhân thường gặp
Tình trạng sưng lợi không phải lúc nào cũng xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất. Bên cạnh các vấn đề về vệ sinh răng miệng, lợi có thể sưng do thức ăn mắc kẹt, sâu răng, răng khôn mọc hoặc nhiễm trùng. Vì vậy, việc xác định nguyên nhân khá quan trọng để lựa chọn cách xử lý phù hợp, thay vì chỉ tập trung vào việc chườm nóng hay lạnh.
Viêm lợi và viêm nha chu
Viêm lợi là một trong những nguyên nhân phổ biến khiến mô nướu trở nên đỏ, sưng và dễ chảy máu. Tình trạng này thường liên quan đến mảng bám răng tích tụ quanh đường viền lợi nhưng không được làm sạch đầy đủ. Nếu mảng bám không được loại bỏ, chúng có thể cứng lại thành cao răng, tạo điều kiện cho vi khuẩn tiếp tục phát triển và kích thích mô nướu.
Ở giai đoạn đầu, người bệnh có thể nhận thấy lợi hơi đỏ, sưng, chảy máu khi đánh răng hoặc dùng chỉ nha khoa. Nếu không được kiểm soát, viêm có thể tiến triển thành viêm nha chu, ảnh hưởng đến các mô nâng đỡ răng. Khi đó, ngoài sưng và chảy máu lợi, người bệnh có thể gặp tình trạng tụt lợi, hôi miệng, đau khi nhai hoặc răng có dấu hiệu lung lay.
Vì vậy, nếu lợi thường xuyên sưng đỏ hoặc chảy máu, không nên chỉ sử dụng biện pháp chườm để giảm khó chịu. Việc làm sạch mảng bám, loại bỏ cao răng và kiểm tra sức khỏe nướu mới giúp kiểm soát nguyên nhân lâu dài.
Các nguyên nhân khác gây sưng lợi
Ngoài viêm lợi và viêm nha chu, lợi bị sưng còn có thể liên quan đến nhiều vấn đề khác trong khoang miệng:
- Thức ăn mắc giữa răng: Các mảnh thức ăn, đặc biệt là thực phẩm dạng sợi hoặc cứng, có thể mắc ở kẽ răng và liên tục cọ xát vào lợi. Vùng nướu xung quanh có thể đỏ, sưng và đau khi chạm vào. Nếu được làm sạch đúng cách, tình trạng kích ứng nhẹ có thể cải thiện.
- Răng sâu: Sâu răng tiến triển sâu vào bên trong có thể gây tổn thương tủy và tạo điều kiện cho vi khuẩn lan xuống vùng quanh chân răng. Khi đó, người bệnh có thể vừa đau răng vừa xuất hiện sưng lợi quanh răng bị tổn thương.
- Nhiễm trùng hoặc áp xe răng: Đây là nguyên nhân cần đặc biệt lưu ý. Áp xe có thể gây đau nhức, sưng khu trú, xuất hiện mủ hoặc cảm giác đau tăng khi cắn. Trong một số trường hợp, vùng sưng còn có thể lan sang má hoặc mặt. Chườm chỉ giúp giảm triệu chứng tạm thời và không thể thay thế việc điều trị ổ nhiễm trùng.
- Răng khôn mọc: Khi răng khôn mọc một phần hoặc mọc lệch, phần lợi bao quanh có thể bị kích thích và dễ mắc thức ăn. Điều này có thể dẫn đến viêm, đau và sưng lợi răng khôn, đặc biệt ở vùng phía sau hàm.
- Chấn thương hoặc kích thích cơ học: Đánh răng quá mạnh, dùng tăm không đúng cách, cắn phải thức ăn cứng hoặc tác động trực tiếp vào lợi đều có thể khiến mô nướu bị tổn thương và sưng tạm thời.
- Sau một số thủ thuật nha khoa: Lợi có thể hơi đau hoặc sưng sau nhổ răng, lấy cao răng, điều trị nha khoa hoặc các thủ thuật tác động đến mô nướu. Mức độ và thời gian kéo dài phụ thuộc vào loại thủ thuật và tình trạng răng miệng của từng người.
Cách chườm lạnh khi bị sưng lợi đúng cách
Khi lợi bị sưng và đau, chườm lạnh có thể giúp làm dịu cảm giác khó chịu và hỗ trợ giảm sưng trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ triệu chứng, không thay thế việc điều trị nguyên nhân như viêm lợi, áp xe răng hay bệnh nha chu. Để hạn chế kích ứng mô mềm, nên thực hiện đúng cách và tránh tác động lạnh trực tiếp lên vùng lợi.
Chườm lạnh bên ngoài má như thế nào?
Nếu sưng lợi, nên chườm lạnh ở bên ngoài má thay vì đặt đá trực tiếp vào trong miệng. Có thể thực hiện theo các bước sau:
- Chuẩn bị túi chườm lạnh hoặc một vài viên đá, sau đó bọc trong khăn mỏng, sạch. Không nên dùng đá tiếp xúc trực tiếp với da vì nhiệt độ quá thấp có thể gây kích ứng hoặc tổn thương da.
- Xác định vị trí má tương ứng với vùng lợi đang sưng. Đặt túi chườm bên ngoài má, nhẹ nhàng áp vào khu vực này.
- Không ấn mạnh túi chườm vào má hoặc cố tác động vào vùng lợi đang đau. Mục đích của chườm lạnh là tạo cảm giác dễ chịu và hỗ trợ giảm sưng, không phải làm giảm sưng bằng lực.
- Không đặt đá trực tiếp lên lợi. Mô nướu khá nhạy cảm, tiếp xúc trực tiếp với đá lạnh có thể gây đau buốt hoặc tổn thương mô.
- Chườm trong một khoảng thời gian ngắn, sau đó bỏ túi chườm ra để vùng da và mô trở lại nhiệt độ bình thường trước khi thực hiện lại nếu cần.
Thời gian chườm không nhất thiết phải giống nhau ở tất cả mọi người. Một số hướng dẫn đề cập khoảng 5–10 phút, trong khi một số nguồn sử dụng khoảng 10–15 phút cho mỗi lần. Vì vậy, nên ưu tiên cảm giác của cơ thể, tránh chườm liên tục quá lâu hoặc tiếp tục khi vùng da trở nên quá lạnh, tê buốt hay khó chịu.
Đặc biệt, nếu tình trạng sưng lợi đi kèm đau dữ dội, có mủ, sốt hoặc sưng lan ra má, chườm lạnh chỉ giúp giảm triệu chứng tạm thời. Người bệnh vẫn cần được nha sĩ kiểm tra để xác định nguyên nhân và có hướng xử lý phù hợp.
Những sai lầm cần tránh khi chườm
Chườm lạnh không đúng cách có thể khiến vùng mô đang nhạy cảm bị kích ứng thay vì dễ chịu hơn. Một số sai lầm thường gặp cần tránh gồm:
- Chườm đá trực tiếp lên da hoặc lợi: Nên bọc đá hoặc túi lạnh bằng khăn mỏng trước khi sử dụng. Tuyệt đối không áp đá trực tiếp lên phần lợi đang sưng.
- Chườm quá lâu: Không nên giữ túi lạnh liên tục trong thời gian dài với suy nghĩ chườm càng lâu thì càng nhanh hết sưng. Khi xuất hiện cảm giác tê buốt hoặc khó chịu, nên dừng lại.
- Dùng túi chườm quá lạnh: Không cần sử dụng nhiệt độ cực thấp. Mục đích là làm mát vùng ngoài má một cách vừa phải, không gây bỏng lạnh.
- Tự ý chườm nóng khi vùng sưng có dấu hiệu nhiễm trùng: Nếu lợi sưng kèm mủ, đau tăng dần, sốt hoặc sưng lan ra mặt, không nên chỉ dựa vào nhiệt để xử lý. Những dấu hiệu này có thể liên quan đến nhiễm trùng hoặc áp xe và cần được đánh giá bởi nha sĩ.
- Chỉ chườm mà bỏ qua nguyên nhân: Chườm lạnh không thể loại bỏ mảng bám, cao răng, ổ sâu răng, áp xe hoặc các nguyên nhân bệnh lý khác. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc tái phát, cần tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục tự chăm sóc tại nhà.
- Tự chọc hoặc nặn vùng sưng có mủ: Hành động này có thể làm tổn thương mô và khiến nhiễm trùng lan rộng hơn. Khi nhận thấy sưng lợi có mủ, nên đi khám để được xử lý đúng cách.
Như vậy, chườm lạnh chủ yếu có vai trò hỗ trợ giảm sưng và đau tạm thời. Nếu tình trạng không cải thiện, ngày càng sưng đau hoặc xuất hiện các dấu hiệu bất thường, việc thăm khám nha khoa vẫn là bước quan trọng để điều trị đúng nguyên nhân.
Sưng lợi nên làm gì tại nhà ngoài chườm?
Bên cạnh chườm lạnh bên ngoài má, người bị sưng lợi có thể thực hiện một số biện pháp chăm sóc đơn giản tại nhà để giảm kích ứng và giữ khoang miệng sạch sẽ. Tuy nhiên, những cách này chủ yếu giúp kiểm soát triệu chứng tạm thời, không thay thế việc điều trị nếu nguyên nhân là viêm lợi, áp xe răng, bệnh nha chu hoặc nhiễm trùng.
Vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng
Khi lợi bị sưng, nhiều người có xu hướng hạn chế đánh răng vì sợ chạm vào vùng đau. Tuy nhiên, bỏ vệ sinh răng miệng có thể khiến mảng bám và vi khuẩn tích tụ nhiều hơn, từ đó làm tình trạng kích ứng kéo dài. Vì vậy, vẫn nên duy trì việc chải răng nhưng thực hiện nhẹ nhàng.
Nên sử dụng bàn chải có lông mềm, thao tác với lực vừa phải và tránh chà xát mạnh lên vùng lợi sưng đau. Đồng thời, có thể làm sạch kẽ răng bằng chỉ nha khoa hoặc dụng cụ vệ sinh kẽ răng phù hợp nếu không gây đau hoặc chảy máu nhiều. Nếu thức ăn mắc giữa các răng, cần lấy ra nhẹ nhàng thay vì dùng vật nhọn để cạy.
Điều quan trọng là không vì lợi đang khó chịu mà ngừng hoàn toàn việc vệ sinh. Giữ khoang miệng sạch giúp hạn chế mảng bám tích tụ và hỗ trợ quá trình hồi phục của mô lợi. Nếu việc làm sạch gây đau nhiều, chảy máu bất thường hoặc vùng sưng ngày càng tăng, nên ngừng tác động mạnh và đi khám để xác định nguyên nhân.
Súc miệng nước muối ấm có được không?
Súc miệng bằng nước muối ấm có thể được sử dụng như một biện pháp chăm sóc hỗ trợ khi sưng lợi, đau lợi hoặc kích ứng nhẹ trong khoang miệng. Nước muối có thể giúp làm sạch khoang miệng và làm dịu cảm giác khó chịu ở mô lợi. NHS và Healthline cũng đề cập súc miệng nước muối ấm như một biện pháp hỗ trợ trong một số trường hợp đau hoặc sưng vùng miệng.
Khi thực hiện, nên dùng nước ấm vừa phải, không sử dụng nước quá nóng vì có thể gây bỏng hoặc làm tổn thương niêm mạc. Có thể súc nhẹ trong miệng rồi nhổ ra, tránh nuốt nước muối. Không cần súc quá mạnh hoặc quá thường xuyên, bởi việc tác động mạnh lên vùng lợi đang nhạy cảm có thể làm tăng khó chịu.
Cũng cần hiểu rằng nước muối không thể điều trị nguyên nhân gây sưng lợi. Nếu tình trạng xuất phát từ cao răng, viêm nha chu, sâu răng, áp xe hoặc nhiễm trùng, việc súc miệng chỉ mang tính hỗ trợ và người bệnh vẫn cần được nha sĩ đánh giá khi triệu chứng không cải thiện.
Xem thêm: Giải đáp: Đau răng ăn thịt chó được không?
Nên tránh gì khi lợi đang sưng?
Trong thời gian lợi bị sưng, nên hạn chế những yếu tố có thể làm mô nướu bị kích thích hoặc khiến cảm giác đau tăng lên. Rượu bia và thuốc lá là những thứ nên tránh, đặc biệt khi vùng lợi đang viêm hoặc tổn thương. Đồng thời, không nên ăn thức ăn quá nóng, quá cay, cứng hoặc có nhiều cạnh sắc vì chúng có thể tác động trực tiếp lên vùng đang đau.
Nếu thức ăn dễ mắc vào khu vực sưng, nên lựa chọn thực phẩm mềm và vệ sinh răng miệng nhẹ nhàng sau khi ăn. Không dùng tăm hoặc các vật nhọn để chọc vào vùng lợi vì có thể gây tổn thương mô và làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
Đặc biệt, không nên tự mua kháng sinh chỉ vì thấy lợi sưng. Kháng sinh chỉ được sử dụng khi có chỉ định phù hợp từ nhân viên y tế; việc tự dùng thuốc có thể không giải quyết được nguyên nhân và tiềm ẩn nguy cơ tác dụng phụ hoặc kháng thuốc. Tương tự, không nên tự đắp rượu, hóa chất, thuốc hoặc các nguyên liệu có tính kích thích trực tiếp lên lợi với mục đích làm giảm sưng.
Nếu đã chăm sóc đúng cách nhưng sưng lợi không giảm, tình trạng tái phát, đau tăng dần, xuất hiện mủ, sốt hoặc sưng lan sang má và mặt, bạn nên đi khám nha khoa để tìm nguyên nhân thay vì tiếp tục tự xử lý tại nhà.
Sưng lợi khi nào không nên tự chườm tại nhà?
Chườm lạnh bên ngoài má có thể hỗ trợ giảm đau và sưng trong thời gian ngắn, nhưng đây chỉ là biện pháp xử lý triệu chứng. Nếu vùng lợi sưng xuất phát từ nhiễm trùng, áp xe răng, viêm nha chu hoặc bệnh lý của răng, việc chỉ chườm tại nhà sẽ không giải quyết được nguyên nhân. Vì vậy, nếu tình trạng sưng lợi có dấu hiệu bất thường hoặc ngày càng nghiêm trọng, bạn không nên tiếp tục tự xử lý mà cần được nha sĩ kiểm tra.
Dấu hiệu có thể liên quan đến nhiễm trùng hoặc áp xe
Một số trường hợp sưng lợi nhẹ có thể liên quan đến kích ứng hoặc viêm lợi và cải thiện khi chăm sóc răng miệng đúng cách. Tuy nhiên, nếu vùng sưng ngày càng lớn, đau nhiều hoặc đau theo từng cơn, đây có thể là dấu hiệu cần lưu ý. Đặc biệt, sự xuất hiện của mủ ở lợi, vị đắng hoặc dịch bất thường trong miệng có thể liên quan đến ổ nhiễm trùng hoặc áp xe răng.
Ngoài ra, người bệnh có thể gặp sưng má hoặc sưng mặt, sốt, đau khi cắn nhai, khó há miệng hoặc hơi thở có mùi bất thường đi kèm vùng lợi sưng. Tình trạng sưng lợi kéo dài hoặc tái phát nhiều lần cũng không nên chỉ dựa vào chườm nóng, chườm lạnh hay các mẹo chăm sóc tại nhà.
Những biểu hiện này có thể xuất hiện khi vi khuẩn và tình trạng viêm đã ảnh hưởng sâu hơn đến mô quanh răng. Khi đó, nha sĩ cần xác định nguyên nhân cụ thể, chẳng hạn như sâu răng gây nhiễm trùng, áp xe, viêm nha chu hoặc vấn đề liên quan đến răng khôn. Tùy trường hợp, bác sĩ có thể cần kiểm tra răng, lợi và chụp X-quang trước khi lựa chọn phương pháp điều trị.
Xem thêm: Nhổ răng khôn xong có quan hệ được không?
Khi nào cần khám nha khoa khẩn cấp?
Bạn nên đi khám nha khoa sớm nếu vùng lợi sưng không giảm, tiếp tục tăng lên hoặc xuất hiện các triệu chứng như đau dữ dội, có mủ, sốt, sưng lan sang má hoặc mặt. Việc thăm khám giúp xác định chính xác nguyên nhân thay vì chỉ làm giảm cảm giác khó chịu tạm thời.
Đặc biệt, nếu sưng vùng miệng hoặc mặt kèm khó nuốt, khó thở, đây là dấu hiệu nghiêm trọng cần được đánh giá y tế khẩn cấp. Nhiễm trùng vùng răng miệng trong một số trường hợp có thể lan đến các mô xung quanh và ảnh hưởng đến đường thở, vì vậy không nên tiếp tục tự điều trị tại nhà hoặc chờ triệu chứng tự hết.
Điều quan trọng cần nhớ là chườm chỉ giúp kiểm soát triệu chứng, không loại bỏ nguyên nhân gây bệnh. Nếu sưng lợi do nhiễm trùng, áp xe, bệnh nha chu hoặc vấn đề ở răng, người bệnh cần được thăm khám và điều trị nguyên nhân. Vì vậy, chườm lạnh có thể là giải pháp hỗ trợ trong lúc chờ đi khám, nhưng không nên xem đây là phương pháp chữa khỏi tình trạng sưng lợi.
Sưng lợi bao lâu thì hết? Có cần đi nha khoa không?
Thời gian cải thiện của tình trạng sưng lợi không giống nhau ở mỗi người, bởi còn phụ thuộc vào nguyên nhân, mức độ viêm và tình trạng răng miệng. Một trường hợp chỉ bị kích ứng nhẹ có thể giảm dần sau khi loại bỏ tác nhân gây kích thích, trong khi viêm lợi, áp xe hoặc nhiễm trùng quanh răng thường không thể giải quyết chỉ bằng các biện pháp chăm sóc tại nhà. Vì vậy, thay vì chỉ dựa vào số ngày bị sưng, bạn nên theo dõi diễn biến triệu chứng và các dấu hiệu đi kèm để quyết định có cần thăm khám hay không.
Sưng lợi nhẹ có thể tự cải thiện trong bao lâu?
Nếu lợi chỉ hơi đỏ, sưng nhẹ và không kèm đau dữ dội, sốt hay chảy mủ, nguyên nhân có thể liên quan đến kích ứng cơ học, thức ăn mắc giữa các răng hoặc vệ sinh răng miệng chưa tốt. Khi tác nhân được loại bỏ và vùng miệng được chăm sóc đúng cách, tình trạng khó chịu có thể dần cải thiện trong vài ngày. Tuy nhiên, nếu triệu chứng không giảm hoặc tiếp tục tái phát, bạn không nên chỉ tiếp tục tự xử lý tại nhà.
Trường hợp thức ăn mắc kẹt giữa răng có thể gây kích thích lợi, khiến vùng nướu xung quanh đỏ và sưng. Làm sạch nhẹ nhàng bằng bàn chải mềm và dụng cụ vệ sinh kẽ răng phù hợp có thể giúp giảm kích ứng. Không nên dùng vật nhọn để cố lấy thức ăn vì có thể làm tổn thương mô lợi và khiến tình trạng viêm nặng hơn.
Với viêm lợi, triệu chứng thường liên quan đến mảng bám và cao răng tích tụ quanh răng. Nếu chỉ chườm lạnh hoặc dùng các biện pháp giảm đau mà không kiểm soát nguyên nhân, tình trạng sưng có thể kéo dài hoặc tái phát. Colgate cũng lưu ý thời gian cải thiện phụ thuộc vào nguyên nhân; kích ứng nhẹ có thể giảm trong thời gian ngắn, trong khi các vấn đề về lợi hoặc nhiễm trùng cần được xử lý nguyên nhân cụ thể.
Sưng lợi do răng khôn cũng cần được theo dõi kỹ, đặc biệt khi răng mọc bán phần khiến thức ăn và vi khuẩn dễ mắc ở vùng lợi phía sau. Nếu chỉ sưng nhẹ và không có dấu hiệu bất thường khác, triệu chứng có thể tạm thời giảm. Ngược lại, tình trạng sưng tái diễn, đau tăng, khó há miệng hoặc xuất hiện mùi hôi, dịch mủ có thể cho thấy vùng quanh răng khôn đang có vấn đề cần được nha sĩ kiểm tra.
Đáng lưu ý nhất là sưng lợi do nhiễm trùng. Nếu vùng sưng ngày càng lớn, đau nhiều, xuất hiện mủ, sốt hoặc sưng lan sang má và mặt, việc chườm nóng hay lạnh chỉ có tác dụng hỗ trợ triệu chứng, không thể loại bỏ ổ nhiễm trùng. Trong trường hợp này, trì hoãn thăm khám có thể khiến tình trạng tiến triển phức tạp hơn.
Khám nha khoa có thể cần làm gì?
Khi đến nha khoa, bác sĩ thường bắt đầu bằng việc kiểm tra trực tiếp vùng lợi đang sưng và đánh giá các răng xung quanh. Qua đó, bác sĩ có thể xác định tình trạng có liên quan đến viêm lợi, mảng bám, cao răng, sâu răng, răng khôn hay dấu hiệu nhiễm trùng hay không.
Nếu nghi ngờ vấn đề xuất phát từ một răng cụ thể, bác sĩ có thể kiểm tra độ đau khi gõ hoặc cắn, tình trạng mô lợi và các dấu hiệu bất thường quanh chân răng. Trong một số trường hợp, chụp X-quang răng có thể được chỉ định để quan sát vùng chân răng, xương quanh răng hoặc phát hiện những vấn đề không thể đánh giá đầy đủ bằng mắt thường.
Phương pháp điều trị sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân. Chẳng hạn, người bị viêm lợi liên quan đến mảng bám và cao răng có thể cần làm sạch răng chuyên nghiệp và cải thiện vệ sinh răng miệng. Nếu nguyên nhân là sâu răng hoặc nhiễm trùng tủy, hướng điều trị sẽ khác. Trường hợp có áp xe có thể cần xử lý ổ nhiễm trùng theo chỉ định của bác sĩ.
Do đó, không nên tự chẩn đoán nguyên nhân chỉ dựa vào mức độ sưng. Hai trường hợp có biểu hiện bên ngoài tương tự nhau nhưng có thể cần phương pháp điều trị hoàn toàn khác nhau. Nếu tình trạng sưng không thuyên giảm, tái phát nhiều lần hoặc đi kèm đau dữ dội, mủ, sốt, sưng mặt, khó há miệng, khó nuốt hay khó thở, bạn nên đi khám sớm để được đánh giá và xử lý đúng nguyên nhân.
Kết luận
Tình trạng sưng lợi có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, từ kích ứng nhẹ, thức ăn mắc kẹt đến viêm lợi, răng khôn hoặc nhiễm trùng quanh răng. Vì vậy, khi băn khoăn sưng lợi chườm nóng hay lạnh, bạn có thể ưu tiên chườm lạnh bên ngoài má để hỗ trợ giảm đau và sưng trong giai đoạn cấp tính, đồng thời tránh đặt đá trực tiếp lên lợi. Tuy nhiên, đây chỉ là biện pháp hỗ trợ tạm thời và không thay thế việc điều trị nguyên nhân. Nếu lợi sưng kéo dài, tái phát hoặc xuất hiện mủ, đau dữ dội, sốt, sưng lan sang mặt, khó há miệng, khó nuốt hay khó thở, bạn nên đến nha khoa để được kiểm tra. Xác định đúng nguyên nhân và điều trị sớm sẽ giúp hạn chế biến chứng và bảo vệ sức khỏe răng miệng lâu dài.
